ФАСЛИ ЯКУМ

Гузашта намурдачанд, он зуд бармегардад.
Уилям Фолкнер.

Соли сеюм буд, ки аз ин тарафҳо барои армияи Оқподшоҳ баталионҳои коргарӣ мегирифтанд. Хабару номаи рафтаҳо рӯз то рӯз кам мешуд. Аммо ҳукми зиёд карданашон меафзуду меафзуд. Ҳар рӯз дар кӯчаҳои шаҳр байни сарбозгирону аҳолӣ ҷангҷол мехест. Ҷангҷолро ҷамоати камбағалону миёнхолон мекарданду он то куртаканию кордзанӣ мерасид. Дороён пинҳону ошкоро пул дода халос мешуданд. Сабаби бештари ҷангҷол ҳам дар ҳамин буд.

Ҳамон тирамоҳ дар як рӯзе, ки аз сӯй-сӯй боди рутубатнок вазида бӯи замин, бӯи дуди тапак ва бӯи бедаи нав аз саҳро овардаву дар шафати бомҳо ғарам кардаро ба машом мерасонд, аз чанд хонаи гузари Дари Занҷир садои дашному дуо баланд шуд. Яке хонаи Меҳрони Камон буд, ки дару девори бошукӯҳу дарахтони сояафкан дошт. Аҳли хонавода нав дастархон ороста, гирди он ҳалқа гирифта буданд. Сӯҳбаташон аз боби тӯйи Ҳасан ном бойе мерафт, ки имрӯз дар пуштаҳои Афросиёби шаҳри Самарқанд мусобиқаи бузкашӣ оростааст. Меҳрон аз болои ҷома яктаҳи сабз ба китф партофта буд, ҳар дам панҷаҳояшро байни риши сафедаш дароварда, манаҳашро сахт-сахт мехорид. Мӯйсафед ду ҳафта беш бемор аст. Ин пагоҳӣ дар ҷисму ҷонаш андак хушҳолӣ ҳис карда, рӯйи ҳавлӣ фаромад ва ду пиёла чойи сӯзон нӯшида, ҷониби наберааш Баҳодур нигариста пурсид: «Имрӯз бузкашӣ доред?» ва ҷавоб гирифта, танаи токро дошта хесту ба саҳн баромад; ба дару девор ва дарахтони атроф нигариста, андешаманд сӯйи хуҷрае, ки чанд қадам он сӯтар дар рӯбарӯяш қарор дошт, равон шуд.

– Падарҷон, ҳамин ҷо ҷой кунам? – писараш Мансур аз паси мӯйсафед баромад.

Мӯйсафед ба ишораи инкор сар ҷунбонд.

Мансур ҳамроҳи писараш Баҳодур мӯйсафедро дар ҷоғаҳаш хобонда баргашт ва ҷониби занаш Бибигул, ки нимтанаи Баҳодурро сӯзан мезад, гуфт:

– Ин дафъа касалии падарам тӯл кашид. – Ва косаи ҳалворо сӯйи Баҳодур давонда, шиддат кард: – То хӯрокатро нахӯрӣ, ба ҷое намеравӣ! Намешавад, ки шиками гурусна, рӯзи дароз асп тозонӣ!

Баҳодур базӯр ду-се луқма фурӯ бурд. Шавку шӯри бозӣ дилашро пур карда буд. Мехост зудтар Рӯшанашро, ки дар яккамехи рӯйи ҳавлӣ қантар аст, савор шуда, сарашро ҷониби пуштаҳои Афросиёб тобад.