Дастурамалҳо ва меъёрҳои танзимкунандаи фаъолияти соҳаҳои мухталиф ба онҳо ҳуқуқ ва ваколатҳои зарурӣ муҳайё менамоянд.

Дар баробари созмонҳои байниҳукуматии иқтисодӣ созмонҳои ғайриҳукуматии дар ҷаҳон таъсисдодашуда низ таърифи қонунан тасдиқшудаи худро доранд. Дар Қатномаи (Резолятсияи) Шӯрои иқтисодӣ ва иҷтимоии СММ (ЭКОСОС) аз 27 феврали соли 1950 мафҳуми созмони ғайриҳукуматӣ дар шакли зерин тасдиқ шудааст: "Созмони ғайридавлатӣ ҳар гуна созмоне мебошад, ки барои бунёди он созишномаҳои байнидавлатӣ ба имзо нарасидаанд."

Шумораи зиёди созмонҳои ғайридавлатӣ вобаста ба таъмини пешрафти соҳаҳои махсуси иқтисодиёти ҷаҳон аз тарафи СММ дастгирии ҳаматарафа ёфта, барои иҷро ва гузаронидани тадқиқоти лозима ба ин созмон хизмат мекунанд.

Созмонҳои ғайридавлатӣ нисбат ба созмонҳои байниҳукуматӣ бо вуҷуди ҳуқуқи субъекти байналхалқӣ надоштанашон бештари фаъолияти худро дар давлатҳо ва ё минтақаҳои алоҳида гузаронида, дар баъзе ҳолатҳо ҳатто тамоми системаҳои муносибатҳои иқтисодии амалкунандаи байнидавлатиро низ фаро гирифта, таъсири муайяни худро дар сиёсати давлатҳои алоҳида ва созмонҳои иқтисодии байниҳукуматӣ низ мегузоранд. Аз соли 1950 сар карда, то имрӯз (с.2001) дар дунё 7000 созмонҳои байналмилалии ғайридавлатӣ ба қайд гирифта шудаанд, ки ба 900-тои онҳо СММ мувофиқи низомномаи худ, статуси машваратӣ дода, барои дар иҷлосияҳои СММ гузаронидани масъалаҳои муҳими тадқиқшуда кӯмак мерасонанд.

Имрӯзҳо вобаста ба хусусият ва вазифаҳои дар назди худ гузошта созмонҳои иқтисодии байналмилалиро ба гурӯҳҳои зерин ҷудо кардан мумкин аст:

1. Созмонҳои байнидавлатии универсалӣ.

Фаъолияти ин гурӯҳ созмонҳо мақсаду мароми тамоми давлатҳои ҷаҳонро ифода намуда, пеш аз ҳама бо мақсади ҳарчи бештар содда намудани равандҳои бюрократии дар ҷаҳон амалкунанда, дастгирии иқтисодиёти давлатҳои рӯ ба тараққӣ ниҳода, давлатҳои навбунёди соҳибистиқлол, додани қарзҳои