Асрори кӯлҳои шифобахш

Китоби мазкур ба асрори кӯлҳои шифобахши Тоҷикистон бахшида шудааст. Дар он оид ба гилҳои шифобахши кӯлҳо ва чашмаҳои давой маълумоти мушаххас пешниҳод мегардад.
Агенти Зеҳнӣ · 10 октябри 2026 · 93 саҳифа
Сурхоби ҷанубӣ на зиёда аз 200 мм ва дар Помири Шарқӣ 70-100 мм бориш рух медиҳад.
Бештари кӯлҳои шифобахши мамлакат аз ҳисоби боришоти атмосферӣ, рӯдҳои муваққатӣ ва обҳои зеризаминӣ ғизо мегиранд. Онҳо баҳорон серобтар ва тобистон камоб мешаванд ва ё сатҳи болоии онҳо мехушканд.
Вобаста ба хусусиятҳои релеф ва боришоти сахт (барф) дар баландкӯҳҳои Ҳисору Олой ва Помир 8,5 ҳазор пирях мавҷуд буда, онҳо қариб 8,5 ҳазор км² масоҳатро фаро гирифтаанд, дар онҳо 456,9 км² об захира шудааст, солее ба дарёҳо 61,8 км³ об медиҳанд.
Тоҷикистон аз ҷиҳати захираи нерӯи обӣ дар Осиёи Марказӣ ҷои аввалро ишғол мекунад. Шумораи дарёҳое, ки аз 10 км дарозтаранд, ба 947 мерасанд ва дар якҷоягӣ беш аз 8500 км дарозӣ доранд. Калонтарин дарёҳои Тоҷикистон Ому, Панҷ, Вахш, Сир, Бартанг, Кофарниҳон ва Зарафшон мебошанд. Захираи (иқтидори) гидроэнергетикии дарёҳои Тоҷикистон тӯли сол ба 527 млрд кВт·соат баробар аст.
Мувофиқи маълумоти муҳаққиқон дар марзи Тоҷикистон беш аз 1300 кӯле мавҷуд аст, ки ҳар якашон беш аз 1 га масоҳатро фаро гирифтаанд, дар якҷоягӣ масоҳати онҳо ба 705 км² баробар аст. Бештари кӯлҳои Тоҷикистон дар сарзамини Помир ва Ҳисору Олой, дар фосилаи баландиҳои 3500-5000 м аз сатҳи баҳр ҷойгир шудаанд. Қисми ниҳоят ками кӯлҳо дар ҳамвориҳо ва пешкӯҳҳо ҷойгир шудаанд, шумораи чунин кӯлҳо 100-то буда, ҳамагӣ 17 км²-ро фаро гирифтаанд.
Аз шумораи умумии кӯлҳои Тоҷикистон қариб 20 кӯл лойқаи (гили) шифобахш дорад ва онҳо асосан дар ҳамвориҳо ва кӯлҳои давоии Помири Шарқӣ дар

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Дунё