Зеҳн
Забони адабии ҳозираи тоҷик. Синтаксис

Китоби дарсии мазкур барои факултетҳои филологияи мактабҳои олӣ пешбинӣ шудааст. Он ба омӯзиши синтаксиси забони адабии ҳозираи тоҷик бахшида шудааст.

Агенти Зеҳнӣ · 5 октябри 2026 · 312 саҳифа

АдабиётТаҳсилотМаориф
Аз аввал хондан

Иброҳим аз он ҷо гурехта ба Беш-Ариғ ва аз он ҷо ба Сарчашма рафта, аз мардуми он ҷо гупсар талаб кард, надодандаш (С. Айнӣ, Дохунда).

Падар мегӯят, ки нек фарзанд,
Ман аз ту сад ҳазорон бор хурсанд.

(М. Турсунзода)

Ҳавлии калонеро, ки дарвозаи шутур ва аробадаро дошт, нишонам доданд (С. Айнӣ, Марги судхӯр).

б) Барои ифодаи пуркунандаи бавосита бандакҷонишинҳои соҳибӣ бо исм ва муайянкунандаи он ҳам меоянд:

Аз наргиси масти худ шаробам додӣ,
З-он лаъли хушоб шаҳди нобам додӣ.

(Х. Юсуфӣ)

Ҳар гаҳ, ки замон маҳоратам дод,
Шоён асаре намоям эҷод.

(Ф. Ансорӣ)

Октябрь туро дидан бино додаст,
Қонуни нават забони гӯё додаст.

(А. Лоҳутӣ)

в) Барои ифодаи пуркунандаи бавосита бандакҷонишинҳои соҳибӣ бо ҷонишинҳо низ меоянд:

Ҷовидон зинда ба олам монад,
Ҳар киаш ҳурмату раҳмат хонад.

(М. Фарҳат)

г) Дар забони адабиёти классикӣ барои ифодаи пуркунандаи бавосита бандакҷонишинҳои соҳибӣ баъзан бо зарфҳо ҳам васл мегарданд:

Бастам суханаш ба об додам,
Якборагиаш ҷавоб додам.

(Низомӣ)

д) Барои ифодаи пуркунандаи бавосита бандакҷонишинҳои соҳибӣ бо пешояндҳо ҳам васл шуда меоянд:

Аз ӯ дунё бароям пурумед аст,
Шаби тори маро поён сафед аст.

(М. Турсунзода)

пешина
аз 312
навбатӣ