Аммо модараш ба вай гуфт: ваҳшати ту аз лашкари Эрон беҷост. Инҳо ба хунхоҳии падарат мераванд. Дил қавӣ дор, бирав бо сардори онҳо сўҳбат кун. Вай ҳамаи сардорони Эронро шахсан мешиносад ва туро бо номи онҳо ошно мекунад.
Тўс дар сари кўҳ ду саворро дида Баҳромро барои шиносоии онҳо фиристод. Вақте ки Баҳром баргашт, хабар дод, ки яке аз онҳо Фуруд аст. Тўс фарёд зада гуфт: чаро ба гардани вай каманд наяндохта, кашон-кашон пеши ман наовардӣ? Зеро сабаб он аст, ки ту аз насли Гударзӣ ва хонадони шумо ҳамеша бар зидди мо – авлоди Навзаршоҳ чунин рафтор мекунанд!
Тўс чанд тан аз паҳлавонони худро фиристода фармон дод, ки Фурудро дастгир карда, ба ҳузури вай оваранд. Аммо Фуруд ҳамаи онҳоро кушт.
Сипас, худи Тўс ба майдон омад. Фуруд бо як тир асби Тўсро аз пой даровард.
Тўс аз пиёда ҷангидан тарсида, бо хандаи масхараомези ғуломон ба ўрдугоҳи худ баргашта Бижанро ба ҷанги вай фиристод. Бижан ҳам аз муқобала бо вай оҷиз монда, аммо Руххом тавонист аз қафо бо як тири марговар паҳлавони ҷавонро аз пой дароварад. Лашкариёни Тўс аз воқеа бисёр нигарон шуда, фикр мекарданд, ки чӣ гуна ин хабарро ба Кайхусрав расонанд.
Пас аз чанд задухўрд худи Афросиёб ба ҷанги эрониён омада, шабона, вақте ки ҳама дар хоби ширин буданд, бар ўрдуи Эрон шабохун зада, бисёре аз сипоҳи Эронро нобуд кард. Фақат иддае каме аз онҳо роҳи фирорро пеш гирифта, ҷон бадар бурданд. Кайхусрав хабари ин шикастро шунида, гуноҳро аз сиёсати Тўс дониста, дастур дод Фарибурз фармондеҳии лашкарро худ ба ўҳда гирад ва Тўс ба Эрон баргардад.
Тўс наздикони худро ҳамроҳ гирифта, ба Эрон баргашт ва мавриди сарзаниш ва маломати Кайхусрав қарор гирифт ва бинобар ҳурмати солхўрдагиаш қарор шуд то охири умр дар мулки шахсии худ зиндагӣ карда, ба ҳеҷ як аз корҳои давлатӣ мудохала накунад.
Аммо таъйиди фармондеҳи лашкар ҳам фоидае набахшид. Пас аз чанд моҳи задухўрд, боз ҳам эрониён шикаст хўрда, фирор карданд. Дар ин ҳол муоҳидаи сулҳ бо Афросиёб бастан лозим буд.
Баъд аз ин достони «Қомуси Кушонӣ» шурўъ мешавад. Эрониён, ки дар марз ҷамъ омада буданд, бо дастаҳои Пирон бархўрд карданд. Пас аз чандин задухўрд Пирон Шомонро ба ёрӣ талабид. Дар ин вақт бо сеҳр ва ҷодуи Шомон ҳаво тағйир кард ва борони анбўҳе бориду сармои қаҳҳоре сар шуд.
Аммо Руххом ба куштани Шомон муваффақ гардид. Дарҳол осмон софу ҳаво гарм шуд. Аммо боз ҳам вазъи Эрон хеле сахт буд. Онҳо маҷбур шуданд дар кўҳҳо паноҳанда шаванд. Вале дар он ҷо ҳам бисёр таваққуф кардан мумкин набуд. Зеро озуқа надоштанд. Эрониён сахтии аҳволи худро ба Кайхусрав хабар доданд, вай Рустамро ба ёрии онҳо фиристод.
Тўрониён аз харобии вазъи лашкари Эрон мутталеъ шуданд ва фурсатро ғанимат шумурда мураттаб ба онҳо ҳамла мекарданд ва дар интизори нобудии онҳо аз гуруснагӣ буданд. Афросиёб паҳлавони номдори Тўрон Қомуси Кушониро ба кўмаки Пирон фиристод. Дар ин ҷо чандин ҷанги тан ба тани паҳлавонон рўй дод, ки яке аз онҳо ҷанги Рустам бо Ашкбўс аст, ки тасвири он бисёр олист.
Сипас Фирдавсӣ ба достони бисёр дилангези Бижан ва Манижа мепардозад, ки мухтасар чунин аст: