Бист гуфтор аз маънавият

Камолиддин Садриддинзода Айнӣ. Ин «Бист гуфтор аз маънавият»-и тоҷикон аст, ки дар таърихи адаби порсӣ ҳамеша гўшрас ва ҳушрас буду ҳаст. Агар чи гоҳ-гоҳ кўшиши нодидаву ношунида карданҳо рух медод, фарзандони боҳамияте буданд, ки садо баланд мекарданд.
Агенти Зеҳнӣ · 5 октябри 2026 · 235 саҳифа
Мўи қаламат то ба ҷаҳон чеҳра кушод,
Бар чеҳраи Монӣ рақами насх кушод.
Бас табъ зи сурати накў зод аз ў,
18
Табъи ту вале аз ҳама онҳо беҳ зод.
Камолиддин Беҳзод бузургтарин сураткаши Шарқ буда, дар таърихи тамаддуни ҷаҳон мавқеи волоро ишғол намудааст. Маҳорати баланд ва санъати мукаммали ў асоси он гардидааст, ки муҳаққиқони Аврупо ўро «Ра фаэли Шарқ» номидаанд ва ба сафи суратгарони машҳур ва забардасти санъати рассомӣ монанди Санг Мемлинг (охири асри XV); Албрехт Дюрер (1417-1528), Ганс Голбейни хурдӣ (1479-1543) ва дигарон дохил намудаанд.
Соли вафоти Камолиддин Беҳзод муайян нест ва мумкин тахмин кард, ки ў байни солҳои 1533-1537 аз ҳаёт чашм пўшидааст.
Лавҳаҳои нигорини мансуб ба Беҳзод дар тамоми дунё паҳн шудааст, дар бунёд ва китобхонаҳои гуногуни ҷаҳон (Санкт-Петербург, Тошканд, Лондон, Теҳрон, Кобул ва шаҳрҳои дигар) маҳфуз аст. Қисми асарҳои устод дар маҷмўаҳои гуногун нашр гардидаанд. Ҷамъ намудани акси асарҳои ў ва дар як ҷилди махсус нашр намудани онҳо яке аз вазифаҳои таъхирнопазири муҳаққиқон аст.
(соли 1955)
Понависҳо:
- Монии сонӣ – Монии дувум. Монӣ – номи рассоми бостонӣ.
- Риҷоли китоби Ҳабиб-ус-сияр, Теҳрон, 1342ш., с. 222. Ҷам – санг.
- С.Айнӣ. Алишер Навоӣ. Сталинобод, 1949, с.138.
- Бобурнома, 1 қисм, Тошкент, 1948, 198, 211-212 б.
- Бобурнома, 1 қисм, 211 б 6. Асарҳои асосӣ оид ба Беҳзод: БСЭ, нашри 2, ҷ. 5; А.А.Семёнов. Гератская художественная ркопись эпохи Навои и ее творцы, маҷм. «Алишер Навоӣ»
нашри АФ СССР, М. – Л., 1946, с. 168-169; Гератское искусство в эпоху Алишера Навои. Маҷм. «Родоначальник узбекской литературы». Ташкент, 1940, с.
139; Б.Денике. Живопись Ирана, М., 1938, с. 90-108, 120; Г.А. Пугаченкова.
Кемаляддин Бехзод. – «Звезда Востока», 1948, №9; Тhе Eneyclopaedia of Islam, 1, р. 717; Huart. Асари номбаршуда с. 222-224. Sakisian. Les minaturistes persans Behzad et Kassim Ali. Gazette du Beauz, Artes, Oktobre, 1920. - М.М.Дьяконов, Ю.С. Дашевский. Поздние миниатюры Касыма Али в рукописи Государственной публичной библиотеки им. М.Е.Салтыкова- Щедрина в Ленинграде. Ахбороти шўъбаи фанҳои ҷамъиятии АФ РСС Тоҷикистон, №5, Сталинобод, 1954.Адабиёти роҷеъ ба Беҳзод фақат то соли 1955 оварда шудааст.
- Як нусхаи нодири ин асар дар Москав дар Музеи тамаддуни Шарқ маҳфуз буда, аз тарафи Б.Н.Заходер тадқиқ ва тарҷума карда шудааст. «Из истории художественной культуры Ирана XVI века», «Искусство» 1935, №5; Кази-Ахмед. Трактат о каллиграфах и художниках, 1956, с. 97-105.
- Кази-Ахмед. Трактат о каллиграфах и художниках, с. 182.
- Бобурнома. 1 қисм, 198-199 6.
- Риҷоли китоби «Ҳабиб-ус-сияр», с. 222.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё