Санъати сухан

Китоби мазкур ба омӯзиши санъати сухан, вазнҳои шеър, қофия ва воситаҳои тасвири бадеӣ дар адабиёт бахшида шудааст. Он роҳҳои эҷоди асарҳои бадеии зебо ва таъсирбахшро таҳлил мекунад. Ин асари илмӣ-методӣ барои донишҷӯён ва омӯзгорони адабиёт пешбинӣ шудааст.
Агенти Зеҳнӣ · 4 октябри 2026 · 303 саҳифа
Ҳамчу чашмам тавонгар аст лабаш:
Ин ба он, он ба лӯълуи шаҳвор.
Оби ин тира, оби он равшан;
Ин гаҳи гиря, в-он гаҳи гуфтор.
(Қивомии Мутаарризӣ).
Дар ин мисол шоир чашми худу лаби маъшуқаро дар сифати тавонгарӣ ҷамъ карда боз миёни он ҳарду тарҳ намудааст, ки ин аз об ва он ба лӯълуи шаҳвор бой аст. Инчунин дар байти соний тақсим намудааст, ки оби ҳар кадоми онҳо дар кадом вақт чӣ хел аст.
СУОЛУ ҶАВОБ
Яке аз санъатҳои бадеӣ суолу ҷавоб буда барои ифодаи эҳсосоти қалбӣ воситаи хубест, ба шарти он ки суолу ҷавобҳо дар сурати мантиқӣ, нозук ва нуктасанҷона воқеъ шаванд. Мисол аз Рӯдакӣ:
Омад бари ман!
— Ка?
— Ёр!
— Кай?
— Вақти саҳар!
Тарсанда зи кӣ?
— Зи хасм.
— Хасмаш кӣ?
— Падар!
Додам-ш ду бӯса
— Бар куҷо
— Бар лаби тар!
— Лаб буд?
— На.
— Чӣ буд?
— Ақиқ.
— Чун буд?
— Чу шакар!
Мисол аз Унсурӣ:
Ҳар суоле к-аз он гули сероб
Дӯш кардам, ҳама бидод ҷавоб.
Гуфтамаш: Хур ба шаб нашояд дид?
Гуфт: Пайдо ба шаб бувад маҳтоб.
Гуфтамаш: Аз ту кӣ бурда дорад меҳр?
Гуфт: Аз ту кӣ бурда дорад хоб?
Мисол аз Фаррухӣ:
Бирехт. Кӣ? Гули сурх. Чӣ рехт? Барг. Чаро?
Зи ҳаҷри лола. Куҷо рафт лола? Шуд пинҳон.
Аз он чӣ хезад? Дурр. Аз ин чӣ хезад? Зар.
Сахо кӣ варзад? Ин. Ато кӣ бахшад? Он.
Матлаи ғазали Камол дар суолу ҷавоб:

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё