– Ту парво накун, ошно. Бе ин ҳам рўзам хуб мегузарад, – қаҳролуд гуфт Қурбон. – Ман… ба замини шумо, ба калхози шумо мўҳтоҷ нестам.
– Ягон рўз чаро ба гапи Юнус гўш надодам гуфта. пушаймон мешавӣ. Сад бор хуни ҷигар мехўрӣ, аммо...
– Пушаймон шавам, ман мешавам, – зуд сухани ўро бурид Қурбон. – Ба ту чӣ?!
– Аз гапат маълум, ки ба ҳоли мо дилат намесўзад.
– Дилам сўзад ҳам, ман чӣ кор карда метавонам?
– Эҳа, агар хоҳӣ, чунон мадад мерасонӣ, ки...
– Масалан?
– Мон, ки мо аз ин ҷо баромада равем.
Қурбон пайваста ба шар-шари борон қаҳқаҳ хандид.
– Шумо ҷон ба саломат бареду ман дар бало гирифтор шавам. Ҳамин тавр?
– Ту дар бало гирифтор намешавӣ – ҳазору як баҳона ёфтан мумкин. Ғайр аз ин... худат дуруст фикр кун: мо аслан чӣ гуноҳ дорем?
– Инашро хўҷаин беҳтар медонад.
– Яъне ту ба мо ёрӣ намедиҳӣ?
– Не! – гуфт Қурбон қатъӣ. – Биё, дар ин бора дигар гап назанем.
– Мани сода гумон доштам, ки ту инсонӣ, башафқатӣ.
Вазъияти моро хуб нафаҳмӣ ҳам, аз ноинсофиҳо дилат ба шўр меояд. Лекин ту воқиан ҳам ғулом будаӣ, ғуломи ҳалқабаргўшу тамғадарпой...
– Агар ин гапатро ба он пешоварӣ мегуфтӣ, забонатро аз пушти гарданат мекашид. Бахтат, ки ман нилуӣ.
– Рўи ту барин нилуиро ҳатто дар рўзи қиёмат набинам!
– Ман ҳам аз ҳафт маҳалли ту безор, – гуфт ба тамасхур Қурбон ва як қадам қафо рафтаву каме хомўш истода, илова намуд: – Нағзаш, камтар хоб кун. Худо медонад, ки пагоҳ зинда мемонӣ ё не...
– Мурдаи мард аз зинда гаштани ту барин лўхтак ҳазор маротиба беҳтар, – гуфт Юнус. – Афсўс, ки дил ба пўст дода, ман ба ту гап задам.
– Хайр, шуд, давомашро саҳар дар ҳузури хўҷаин мегўӣ, – даст афшонд Қурбон ва тахтаи дарро сахт баста, ба пушташ боз танба гузошт.