Зеҳн
АСОСҲОИ НАЗАРИЯИ ИҚТИСОДИ ҶАҲОНӢ

Дастури таълимӣ асосҳои назарияи иқтисоди ҷаҳониро мавриди баррасӣ қарор додааст, аз ҷумла, назарияҳои рушди иқтисоди ҷаҳонӣ, тиҷортаи байналмилалӣ, ҳаракати сармоя ва қувваи корӣ, равандҳои ҳамгироӣ, фаромиллигардонӣ ва ҷаҳонишавӣ, асосҳои методологии таҳқиқот ва мушкилоти муосири итисодиёти ҷаҳон таҳлил гардидаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 29 сентябри 2026 · 142 саҳифа

Иқтисодиёт
Аз аввал хондан

Тоҷирони тезсарватмандшудаи аврупоии замони нав, аксар вақт дар якҷоягӣ бо подшоҳони кишварҳои худ (қудрати онҳо низ дар муқоиса бо замони парокандагии асримиёнагӣ тақвият ёфт), ба бозорҳои нав ва манбаъҳои нави сармоя талош мекарданд. Ҳирси боигарӣ, заминҳои нав, молҳои хориҷӣ яке аз бузургтарин ташаббуси инсониятро — мавҷи экспедитсияҳо аз Аврупо барои ҷустуҷӯи заминҳои нав ва роҳҳои тиҷоратӣ ҳавасманд кард. Экспедитсияҳои Колумб, Васко да Гама, Магеллан, Ермак ҳудуди бозори ҷаҳонии онвақтаро чандин маротиба васеъ карда, минтақаҳои бузурги навро ба он ҳамроҳ карданд.
Муносибатҳои хоҷагидорӣ бо ин минтақаҳо пас аз оғози истеҳсоли оммавии маҳсулоти тайёр дар асри XIX мустаҳкам шуданд. Аввал дар Аврупои Ғарбӣ, сипас дар Амрикои Шимолӣ, Русия ва Ҷопон, асосан ин молҳои истеъмолии оддӣ ва арзон барои ҳама дастрас буданд; онҳо ҳам барои бозори дохилӣ ва ҳам барои бозори хориҷӣ истеҳсол карда мешуданд. Ба фурӯши онҳо киштиҳо, роҳи оҳан, телеграф, ки дар гӯшаҳои қаблан кам дастраси ҷаҳон пайдо шуда буданд, мусоидат карданд.
Дар натиҷа, дар охири асри XIX бозори ҷаҳонии молҳо ва хизматрасониҳо, яъне маҷмӯи бозорҳои миллии молҳо ва хизматрасониҳо (агар таърифи васеъ истифода шавад) ташаккул ёфт. Аз рӯи таърифи маҳдуд, ин маҷмӯи танҳо молҳо ва хидматҳоест, ки дар бозори хориҷӣ фурӯхта ва харида мешаванд. Ба онҳо аксар вақт истилоҳи "молҳо ва хидматҳои тиҷоратӣ", яъне онҳое, ки дар тиҷорати байналмилалӣ иштирок мекунанд, истифода мешаванд.

пешина
аз 142
навбатӣ