АСОСҲОИ НАЗАРИЯИ ИҚТИСОДИ ҶАҲОНӢ

Дастури таълимӣ асосҳои назарияи иқтисоди ҷаҳониро мавриди баррасӣ қарор додааст, аз ҷумла, назарияҳои рушди иқтисоди ҷаҳонӣ, тиҷортаи байналмилалӣ, ҳаракати сармоя ва қувваи корӣ, равандҳои ҳамгироӣ, фаромиллигардонӣ ва ҷаҳонишавӣ, асосҳои методологии таҳқиқот ва мушкилоти муосири итисодиёти ҷаҳон таҳлил гардидаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 29 сентябри 2026 · 142 саҳифа
Марҳилаҳои ташаккули иқтисоди ҷаҳонӣ Аксари муҳаққиқон ба он ақидаанд, ки иқтисоди ҷаҳонӣ, гарчанде ки хеле пештар фаъол буд, тақрибан сад сол пеш ба таври ниҳоӣ ташаккул ёфт. Ҳамааш аз тиҷорати байналмилалӣ (ҷаҳонӣ), яъне ҳаракати молҳо ва хидматҳо байни кишварҳо оғоз ёфт. Вуруди онҳо аз хориҷа воридот ва баровардан ба дигар кишварҳо - содирот номида мешавад. Тиҷорати байналмилалӣ (ҷаҳонӣ) маҷмӯи тиҷорати хориҷии ҳамаи кишварҳои ҷаҳон аст ва таърихи бисёрсола дорад.
Сокинони аввалин давлати Ҷаҳон – Миср – ҳанӯз панҷ ҳазор сол пеш бо қабилаҳои ҳамсоя тиҷорат карда, аз онҳо чӯб, фулузот, чорво дар ивази маҳсулоти ҳунармандӣ ва кишоварзии Миср харидорӣ мекарданд; онҳо инчунин экспедитсияҳоро барои азхудкунии хоҷагии заминҳои нав ташкил мекарданд.
Ба савдои байналмилалии молҳо тоҷирони хизматрасонӣ пайваст шуданд. Тоҷирони финиқиягӣ ва юнонӣ на танҳо дар тамоми баҳри Миёназамин бо молҳои худӣ ва дар дигар кишварҳо харидашуда савдо мекарданд, балки бо интиқоли борҳои бегона машғул буда, ба мусофирони хориҷӣ низ хидмат мерасонданд.
Минтақаи баҳри Миёназамин ва баҳри Сиёҳ дар якҷоягӣ бо кишварҳои ҳамсояи Осиёи Ғарбӣ ба минтақаи ҷаҳон табдил ёфт, ки дар он ҳанӯз дар асрҳои қадим ҳастаи хоҷагии ҷаҳонӣ ба вуҷуд омадааст. Оҳиста — оҳиста ба он минтақаҳои дигари хоҷагии ҷаҳон, аввал Осиёи Марказӣ ва Ҷанубӣ, сипас Осиёи Ҷанубу Шарқӣ ва Шарқӣ, Русия, Амрико, Австралия ва Океания ва ниҳоят минтақаҳои дурдасти Африқои Тропикӣ ҳамроҳ шуданд.
Махсусан, дар ташаккули савдои ҷаҳонии молҳо ва хизматрасониҳо дар замони нав густариши фаъолонаи муносибатҳои бозорӣ (аввал дар Аврупои Ғарбӣ, сипас дар дигар минтақаҳои ҷаҳон), кашфиётҳои бузурги ҷуғрофии асрҳои XV-XVII, пайдоиши саноати мошинсозӣ ва воситаҳои муосири нақлиёт ва алоқа саҳми калон гузоштааст.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё