МЕҲРУ СЕҲРИ ШЕЪР

Ин маҷмўа шомили мақолаҳоест, ки Шоири халқии Тоҷикистон, барандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абўабдуллоҳи Рўдакӣ Низом Қосим дар тўли беш аз сӣ сол навиштааст. Дар онҳо масъалаву мушкилиҳои ҳамарўзаи адабиёт, аз ҷумла забону баён ва шинохту таҳияи матн, баррасӣ шудаанд ва барои хонанда, бахусус мактабиёну донишҷўён, муфид хоҳанд буд.
Агенти Зеҳнӣ · 28 сентябри 2026 · 323 саҳифа
Меҳру сеҳри шеър
Ба ин сатрҳо таваҷҷуҳ кунед:
Зи акси рўйи ту шуд чеҳраи гулистон сурх,
Зи обрўи ту шуд оби рўйи марҷон сурх.
Чи таносуби зебое: рў – чеҳра; сурхрўйии маъшуқ – гулистон, ки асосан сурхрў пеши назар меояд; обрўи ёр – оби рўйи марҷон. Дар таносуби охир лутфи дигаре ҳам ҳаст:
«обрў»-ро «оби рў» ҳам мешавад хонд ва дар ин ҳолат бо тасаввури рўйи гулгуну арақшор ва марҷони сурх ҳам тасвири зебое пеши назар меояд.
Ва ё:
Қасам ба партави ҳуснат, ки дидаи хуршед
Надида мисли лабат лаъл дар Бадахшон сурх!
Партав – хуршед, дида – надида, лаб – лаъл таносубҳои зебову қавие ҳастанд, ки ин байтро ҷовидона дар зеҳни расо барпову барҷо нигоҳ медоранд.
Сар то пойи чархро чашм тасаввур кардан ва, аз ин рў, дар ҳама ҷо мавриди назари он «каҷниҳод» будан шеъри дилрасу дилбарест:
Магар чашм аст сар то пойи ин чархи ҷафопеша,
Ки ҳар ҷо меравам, ин каҷниҳодам дар назар дорад?!
Ва ё «дар сухан чун бўйи гул дар барги гул пинҳон шудан» чи ифодаи хаёлангезу зебост, ки ҳам Махфӣ тахаллус кардани шоираро бозгўву асоснок мекунаду ҳам накҳати гулистони ашъорашро бештар ба димоғҳо мерасонад.
Зебуннисо ба камоли пирӣ нарасидааст, вале умри шаступанҷсолаашро ба қавле муҷаррад ба сар бурдааст ва перомуни ин нукта ҳам дар маъхазҳо ғайбату сифатҳое ба назар расидаву аз ҷониби муҳаққиқони баъдина тафсиру тафсил шудаанд.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё