Зеҳн
Донишномаи мухтасари кӯдакон ва наврасон

Ин донишнома маълумоти мухтасар ва умумиро дар хусуси таърихи аҳди бостон, табиат, илм ва фарҳанг пешниҳод мекунад. Китоб барои хонандагони мактабӣ ва наврасон пешбинӣ шудааст, то дониши умумии онҳоро васеъ намояд.

Агенти Зеҳнӣ · 27 сентябри 2026 · 395 саҳифа

КӯдаконМаърифатНаврасон
Аз аввал хондан

Харитаи ҷуғрофӣ тасвири хурд ва ҷамъбастгардидаи ҳамвории сатҳи Замин буда, дар он тамоми объект ва мавзеъҳои ҷуғрофӣ бо аломатҳои шартӣ ишора мешаванд.
Ин навъи харитаҳо ҳама ҷузъиётро пурра тасвир карда наметавонанд, зеро қисматҳои кураи Заминро чандин маротиба хурд нишон медиҳанд.
Харитаҳо аз нигоҳи бузургӣ ва дарбаргирии қаламрав ба харитаи ҷаҳон, нимкураҳо, қитъаҳо, уқёнусу баҳрҳо, мамлакатҳо ва ноҳияҳои алоҳида ҷудо мешаванд. Ҳамчунин, харитаҳои ҷуғрофии сиёсӣ, иқтисодӣ, сайёҳӣ ва ғайра мавҷуданд, ки ҳар кадоми онҳо дар мавридҳои зарурӣ истифода мешаванд. Илми харитасозӣ ҳоло дорои имконоти зиёд буда, дар сохтани харита аз аксҳои кайҳонӣ ва дигар васоити муосири технологӣ истифода мебаранд.
Бинобар ин, тарҳ ва рельефи маҳалҳои Замин дар харитаҳои муосир дақиқтар тасвир меёбанд.

Қутбнамои аврупоӣ. Асри 18.

Дар асрҳои XIII – XIV дар Аврупо қутбнамо ихтироъ карда шуд, ки боиси боз ҳам такмил ёфтани харитасозӣ гардид. Футуҳоти Колумб ва сайёҳони дигар таваҷҷуҳи одамонро ба харитаву нақшакашӣ зиёд кард. Минбаъд баҳрнавардоне, ки ба Африқо, Осиё ва Амрико сафар мекарданд, ба харитаҳои дақиқи дорои хатҳои арзу тӯл ниёз доштанд.
Аз ин рӯ, дар асри XIX асосҳои илмии харитасозии замони мо гузошта шуд. Дар ин давра ҳангоми сохтани харита хурдтарин ҷузъиёти ҷуғрофӣ ҳисоби математикӣ карда мешуд.
Имрӯз илми харитасозӣ хеле пеш рафта, дар тартиб додани харитаҳои ҷуғрофӣ аз сурату наворҳои баландсифат истифода мебаранд.

пешина
аз 395
навбатӣ