Зеҳн
Донишномаи мухтасари кӯдакон ва наврасон

Ин донишнома маълумоти мухтасар ва умумиро дар хусуси таърихи аҳди бостон, табиат, илм ва фарҳанг пешниҳод мекунад. Китоб барои хонандагони мактабӣ ва наврасон пешбинӣ шудааст, то дониши умумии онҳоро васеъ намояд.

Агенти Зеҳнӣ · 27 сентябри 2026 · 395 саҳифа

КӯдаконМаърифатНаврасон
Аз аввал хондан

Империяи Синро соли 206 то милод шӯришгарон бо сарварии Лю Бану барҳам доданд ва ба ҷои он бо номи Хон империяи нав таъсис ёфт, ки аз соли 206 то милод то соли 220 милодӣ, яъне қариб 400 сол пойдор монд. Дар давраи империяи У-ди (140–87 то милод) кишваркушоиҳо авҷи тоза гирифта, тоҷирони Чин бо корвонҳои абрешим ба Осиёи Марказӣ меомаданд ва аз он ҷо ҳамроҳи тоҷирони суғдӣ то канораҳои баҳри Миёназамин мерафтанд.

Ҳанӯз 4600 сол пеш дар баъзе музофотҳои Чин нахи абрешим мересиданд ва аз он нах матои абрешимин мебофтанд.
Наздики 3500 сол қабл усули оммавии парвариши кирми пиларо низ ҷорӣ карданд. Аммо ҳунармандону кирмакпарварони чинӣ рози парвариши кирми пила ва риштани абрешимро аз хориҷиён тайи ду ҳазор сол пинҳон медоштанд. Бори нахуст тухми кирми пиларо шоҳдухтари чиние, ки бо шоҳзодаи суғдӣ хонадор шуда буд, дар қабати мӯйҳои ороёфтааш пинҳон карда, ба Суғд меорад. Бо ҳамин рози парвариши кирми абрешимро ҳунармандону савдогарони суғдӣ ошкор намуда, дар шаҳрҳои Самарқанду Истаравшан ва Бухоро риштани нахи абрешим ва бофтани матоъҳои нафиси абрешимӣ пайдо мешавад. Матои абрешим дар бозорҳои ҷаҳон он гуна қимати баланд дошт, ки онро дар кишварҳои Аврупо бо вазни тилову нуқра мубодила мекарданд.

пешина
аз 395
навбатӣ