ЧАРО ДИНОЗАВРҲО ДАНДОНҲОИ
ГУНОГУН ДОШТАНД?
Динозаврҳо дандонҳои гуногуншакл доштанд. Андоза ва шакли дандони динозаврҳо ба намуди ғизо ва тарзи ғизохӯрии онҳо вобаста буд. Гетеродонтозаври парандашакл барои буридани баргу шоҳҷаҳо дандонҳои пеши борику тез доштанд. Платеозаврҳо ва зауроподҳо бо дандонҳои мехчӯбмонандӣ худ ғизоро совидаю майда карда, фурӯ мебурданд. Дандони стегозаврҳо барои буридан, хоидан ва жовидани гиёҳу рустаниҳои танашон нармтар мувофиқ буд.

МАГАР ДИНОЗАВРҲО РЕЗАСАНГҲОРО ҲАМ
ФУРЎ МЕБУРДАНД?

Ҷоғи поёни баъзе динозаврҳо ҳаракат намекард. Бинобар ин, онҳо ғизоро ба осонӣ хоидаву жовида наметавонистанд.
Барои ҳазми ғизо (гувориш) ба чунин динозаврҳо хӯрдани резасангҳо лозим меомад. Резасангҳо андаруни сангхалtai меъда ҷамъ мешуданд, ки вазифаи сангдони гувориши парандаҳои имрӯзаро адо мекард. Аз парандаҳои имрӯза мурғон сангдон доранд, ки барои ҳазми хӯрок мадад мерасонад.

Динозаврҳои гӯштхӯрро тероподҳо, яъне дарандапо меноманд. Онҳо бо ду пои қафо, ки ҳар кадоме се ангушт ва чанголҳои тез доштанд, метохтанд ва чобукона ҳаракат мекарданд. Динозаврҳои даранда сайдро кушта, сипас гӯшташро мехӯрданд. Баъзе намуди тероподҳо лошахӯр буданд, яъне ҷасади ҳайвонҳои мурдаро ёфта мехӯрданд.

Тираннозавр-рекс аз ҳама динозаври бузургтарин ва хатарноктарини рӯи Замин ҳисоб мешуд, ки қариб 70 млн сол пеш зиндагӣ кардааст. Ин динозаври азимҷусса 12 м дарозӣ, тани ҳайбатангез ва беш аз 50-100 дандон дошта, ҷисми ҳарифашро бераҳмона жоку хуншор мекард. Агар ҳангоми шикор ягон дандони тираннозавр мешикаст, дарҳол ба ҷои он дандони дигарашро истифода мебурд. Аз сабаби кӯтоҳ будани пойҳои пеш, бештар бо сари сахту дандонҳои сершумори тезаш ба сайд дармеафтод. Ҳангоми ҳаракат каме ба пеш моил шуда мегашт. Барои нигоҳ доштани мувозинати бадан думашро мебардошт.

Дар миёни динозаврҳо чашми динозаври дейноних аз ҳама тезбинтар буд. Чашмони вай мисли чашми бум дар қисми пеши сараш ҷой гирифта буданд, ки ин барои тезбинии ӯ мусоидати бештар мекард.