Донишномаи мухтасари кӯдакон ва наврасон

Ин донишнома маълумоти мухтасар ва умумиро дар хусуси таърихи аҳди бостон, табиат, илм ва фарҳанг пешниҳод мекунад. Китоб барои хонандагони мактабӣ ва наврасон пешбинӣ шудааст, то дониши умумии онҳоро васеъ намояд.
Агенти Зеҳнӣ · 27 сентябри 2026 · 395 саҳифа
Имом Бухорӣ (810–870). Номаш Абуабдуллоҳ Муҳаммад ибни Исмоил, яке аз бузургтарин муҳаддисони олами ислом. Дар синни 10-солагӣ Қуръонро аз бар намуда, дар 16-солагӣ ҳамроҳи модару бародараш ба сафари ҳаҷ рафт ва муддате дар шаҳри Макка монд. Минбаъд ба Шом, Ироқ ва Алҷазоиру Миср сафар карда, тайи 16 соли умр ба гирдоварӣ ҳадисҳо машғул гардид ва аз миёни 600 ҳазор ҳадиси мухталиф танҳо 7250 (ба қавле 7400) ҳадисро саҳеҳ шуморид. Имом Бухорӣ ин ҳадисҳоро дар китобаш «Ал-ҷомеъу-с-саҳеҳ» гирд овардааст, ки дар олами ислом баъд аз Қуръон дуввумин китоби муқаддаси мусулмонон дониста мешавад. Баъди бозгашт ба Бухоро ҳокими он Холид ибни Аҳмад ба Имом Бухорӣ фармон дод, ки ба хонааш омада, писарони ӯро таълим диҳад. Аммо Имом Бухорӣ ба ӯ гуфт: «Ман илмро ба хонаи касе намебарам, ҳар кӣ хоҳиши илмомӯзӣ дорад, худ ба ҷустуҷӯи он биёяд». Ин рафтори Имом Бухорӣ ба ҳокими Бухоро хуш наомад ва боиси фишор бар сари ӯ гардид. Пас аз чанде Имом Бухорӣ шаҳри Бухороро тарк намуда, ба Самарқанд рафт ва бар асари беморӣ соли 870 дар он ҷо вафот кард.
Наҷмуддини Кубро (1145–1221). Номи аслиаш Аҳмад ибни Умар ибни Муҳаммади Хоразмӣ. Таълимоти ибтидоиро дар Хоразм гирифта, сипас ба Эрон, Хуросон ва Миср сафар кардааст. Дар Миср аз Рӯзбеҳони Мисрӣ ва дар Табрез назди Имом Абумансур таълим гирифта, ба Хоразм баргашт ва тариқати нави тасаввуфиро бо номи Кубравия замина гузошт. Ҳангоми истилои Хоразм аз ҷониби муғулҳо (соли 1221) фармондеҳи лашкари муғул ба шайх Наҷмуддин паём фиристод, ки шаҳри Гурганчро бо аҳли оила ва наздиконаш тарк намояд, то муғулҳо ба ғорати он пардозанд. Аммо шайх ин пешниҳодро рад карда, новобаста ба пиронсолиаш мусаллаҳ шуд ва дар набард бо лашкари муғул кушта гардид.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё