ШӮРИШИ
МАҲМУДИ ТОРОБӢ

Бар асари тохтутози муғулҳо сарзаминҳои ҳосилхезу шаҳрҳои обод хароб гардида, мардуми зиндамонда ба ҳоли табоҳ ва зиндагии сангин гирифтор шуданд. Хонҳои муғул ва ҳокимони дастнишондаи онҳо мардумро бераҳмона истисмор мекарданд. Дар натиҷа соли 1238 дар Бухоро бо сарварии Маҳмуди Торобӣ шӯриши халқӣ сар зад, ки он муборизаи озодихоҳонаи мардум бар зидди истибдоди муғулони ҷағатой буд.

ШӮРИШ
ЧӢ ГУНА САР ЗАД?

Маҳмуди Торобӣ пешкори ҳунармандони деҳаи Тороб буда, пайравони худро даъват намуд, ки бо ҳар абзори ҷангие, ки метавонанд, мусаллаҳ шуда, бар зидди муғулон бархезанд. Аҳолии шаҳри Бухоро ва атрофи он бо ин даъват бархеста, дар чандин музофот саркардаҳои муғулро нобуд карданд. Ашрофи ҷағатой ночор аз Бухоро ба Кармина гурехтанд ва Маҳмуди Торобӣ нерӯи бузурге гирд оварда, ғолиб ва ҳокими Бухоро гардид. Ӯ дар шаҳри Бухоро қасри Султон Санҷарро қароргоҳи хеш сохта, аз рӯҳониёни бонуфуз талаб намуд, ки ӯро халифа эълон кунанд.

ОШӮБИ ОЗОДИХОҲОНА
БО ЧӢ АНҶОМИД?

Маҳмуди Торобӣ дар муҳорибаи Кармина нерӯи ҳокимони муғулиро шикаст дод, вале ногаҳон аз тири нохалафе кушта шуд. Баъди ҳалок гардидани Маҳмуди Торобӣ шӯришгарон ақибнишинӣ карданд. Дертар лашкари 20-ҳазорнафараи муғулҳо бо сардории Илдиз-нойон ва Чикин-қурчи шӯришгаронро шикаст дода, беш аз бист ҳазор нафар тарафдорони Маҳмуди Торобиро қатли ом намуданд.
Муборизаҳои истиқлолхоҳои Маҳмуди Торобӣ яке аз саҳифаҳои дурахшони таърихи муборизаҳои халқи тоҷик дар замони муғул мебошад.