Шахси салоҳиятнок мисли ҳунарманд байни мардум азизу боэҳтиром аст.
ХУСУСИЯТ ВА САМТҲОИ МУҲИМТАРИНИ САЛОҲИЯТИ КАСБИИ ОМӮЗГОР
Салоҳият ин қобилияти омӯзгор дар вазъияти номуайянӣ мебошад. Чӣ қадаре ки номуайянӣ баланд бошад, ин қобилият ҳамон қадар зиёд мешавад.
Барои дар амалия бомуваффақият ҷорӣ намудани навигариҳои гуногун, барои иҷрои вазифахое, ки дар шароити нав ба миён гузошта шудаанд, омӯзгор бояд дарачаи зарурии махорати касбӣ, хоҳиши ба даст овардани муваффақият дар фаъолияти худ дошта бошад.
Муҳимтарин хусусияти салоҳияти касбӣ «тамаркуз ба кӯдак» мебошад.
Таваҷҷуҳи педагогии омӯзгор ба кӯдак ба он нигаронида шудааст, ки ҳавасмандии хонанда ба омӯзиш, омӯхтани олами атроф, одамон ва худи ӯ мебошад. Он ғамхорӣ нисбати кӯдак, таваҷҷуҳ ба ӯ, муҳаббат, мусоидат ба рушди шахсияти ӯ ва ҳадди аксар худидоракунии шахсияти ӯро дар бар мегирад.
Омӯзгореро, ки аз ҷиҳати касбӣ салоҳиятдор номида мешавад, метавон гуфт, ки фаъолияти педагогӣ, муоширати педагогиро дар сатҳи ба қадри кофӣ баланд анҷом медиҳад, дар таълим ба натиҷаҳои пайваста баланд ноил мегардад.
Салоҳиятҳо қобилияти омӯзгор барои риояи меъёрҳои муайяни рафтор, яъне.
меъёрҳое, ки чӣ гуна кор, фаъолият бояд иҷро шавад. Салоҳиятҳо натиҷаи мураккаби фаъолиятро инъикос намуда, на танҳо дониш ва малака (салоҳият), балки хусусиятҳои фардии шахсро низ дар бар мегиранд.
Маҳорати касбии омӯзгорро салоҳиятҳои зерини омӯзгор таъмин мекунанд: салоҳияти умумии фарҳангӣ, салоҳияти худтакмилдиҳии шахсӣ, салоҳияти маърифатӣ ва эҷодӣ, самти арзишӣ-маъноии шахсият, салоҳияти коммуникатсионӣ, салоҳияти иттилоотӣ, салоҳияти иҷтимоӣ ва меҳнатӣ; салоҳияти касбии омӯзгор.
Салоҳияти умумифарҳангӣ:
– дониш дар соҳаи фарҳанги миллӣ, умумибашарӣ;
– қобилияти инъикоси системаи шахсӣ;
– таҳаммулпазирӣ нисбат ба фарҳангҳои гуногуни этникӣ Қобилияти такмили худидоракунии шахсӣ:
– зарурати амалисозӣ ва татбиқи неруи шахс;
– қобилияти рушди худ Қобилияти маърифатӣ ва эҷодӣ:
– малакаи гузоштани мақсад, банақшагирӣ, инъикоси фаъолияти таълимию маърифатӣ;
– инкишофи қобилиятҳои эҷодӣ;
– қобилияти мустақилона аз худ кардани донишҳои нав; Самти арзишӣ-мантиқӣ (семантикӣ)-и шахс:
– огоҳӣ аз нақш ва ҳадафи худ;
– эҳтиёҷ ва қобилияти худшиносӣ;
– сохтмони пурҷӯшу хуруши ҳаёт ва фаъолияти касбӣ.
Салоҳияти коммуникатсионӣ:
– доштани технологияҳои муоширати шифоҳӣ ва хаттӣ, аз ҷумла муошират тавассути интернет.
Салоҳияти иттилоотӣ:
– қобилияти мустақилона ҷустуҷӯ, таҳлил ва интихоби иттилооти зарурӣ;
– таъмини меъёрию хукукии фаъолияти педагогӣ;
– доштани технологияҳои иттилоотӣ.
Салоҳияти иҷтимоӣ ва меҳнатӣ:
– қобилияти ба уҳда гирифтани масъулият;
– зухуроти ба ҳам пайвастани манфиатҳои шахсӣ бо талаботи ҷамъият;
– омодагӣ ба иҷрои мустақилонаи фаъолияти касбӣ.
Салоҳияти касбии омӯзгор:
– мавқеи фаъоли ҳаёт;
– дониш ва малакаи касбӣ;
– сифатҳои шахсии касбӣ;
– маҳорати эҷодӣ.
Салоҳияти касбии омӯзгори синфҳои ибтидоӣ ҳамчун мафҳуми дастаҷамъӣ ба ҳисоб меравад, ки хусусияти шахсияти омӯзгорро ҳамчун омӯзгор-тарбиягар ва равоншиноси кӯдакон муайян мекунад. Он ба дарки омӯзгор дар бораи қобилиятҳои педагогии худ, хусусиятхои гурӯҳи бачагон, дурнамои инкишофи он асос меёбад.