Зеҳн
Сорбон. Куллиёт. Ҷилди 8

Агенти Зеҳнӣ · 4 ноябри 2026 · 391 саҳифа

Адабиёт
Аз аввал хондан

Вале ў ҳисобу андеша накард, ки бо ин қадар зари ройгони Порс метавонад қарзи дунёро адо кунад. Воми падараш ҳаштсад толон; танҳо сими сикказадаи хазина панҷоҳ ҳазор толон. Чашми шоҳи носер сиёҳӣ зад. Нўҳ ҳазор толон тангаи тилло ва зару зевари беҳисоб вуҷуд дошт андар хазина. Искандар девонавор, вале ноаён худро ба ҳар сў мезад: «Боз! Ва боз!»
Андар дижи шоҳӣ кўшкеро пайдо кард, ки шабеҳашро дар шаҳри Отини Юнон дида буд. Маъвое буд, ки Дорои Саввум тобистон он ҷо ба сар мебурд ва зимистонҳо фаро расад, ба мулки ошуриҳо Бобул мерафт. Қадимтарин пойтахти эломиҳо ва бузургтарин хазинаи эрониҳо Искандарро хуш омад. Ў ин қадар зару зеварро умед ҳам накарда буд. Агар ўро танҳо бо ганҷ дар ин хазина мегузоштанд, шояд девона ҳам мешуд.
«Бароед! Ҳама бароед! Дарҳои хазинаро бипўшед аз болои ман! Ман чу аждари нўҳсар бихуспам тори ин ганҷина; ин ҳамаро дар оғўш гирифта бихуспам; кулли башарро нагузорам ба ин макон пой гузоштан! Манам он аждар! Ин ҳама ба номи ман тилисм буда. Ку наздик бишав! Аз ман! Ин ҳама аз ман! «Ганҷи ройгон» аз ман…»
— Шоҳо! Шумо ба ин булаҷабҳо нигаред!
— Булаҷабҳо? Шумо девонаед, мақдуниҳои бемағз! Кас ин кўҳи тиллоиро монда ба булаҷабҳо менигарад? Шумо одам намешавед! Барбарӣ будед, барбарӣ хоҳед монд!
Филиппи ҳакиму табибро ишора карданд, то дар канори шоҳ бошад; ҳарфҳояш ноҷо ва парешон: «Он замон ифтихори мақдунӣ дошт, ин замон ифтихори кўҳи ганҷро кунад.»
— Шоҳо! Як замон бояд аз ганҷ дида бардоред ва чашм ба булаҷабҳо бидоред!
— Гуфтам ба шумо, ки халал нарасонед! Шумо фаҳму фаросот надоред! Наход кас чунин дунёйӣ ёбаду ҳаваси дидани булаҷабҳоро кунад?! Охир… Охир… Охир шумо бояд донед, ки мо аз чӣ рў ба ин дуриҳо омадем!!!
Дасте бар дўши шоҳ расид. Шоҳ нигоҳ накарда китф зад, то дасташро гирад.
— Искандар, ин манам – Лисимах. Ба ин чизҳо зиёд нигаристан мумкин нест. Ақли касро дузданд…
— Оҳ, ту устоди ҷуғрофидон ҳастӣ, чунин чизҳоро хуб медонӣ.
Бигўй, ки ман чӣ кор кунам?
— Сабр. Шоҳ бояд ин чизҳоро нодида гирад.
— Газоф магўй… Ин ҳама аз мананд!
— Оре, ҳамааш аз они шоҳ… вале ин чизро набояд ҳарисона намоиш дод.
— Ҳарисона будаст. Охир ман барои чӣ ин қадар машаққат кашида то ин ҷо омадам? Эломиҳо аз рўзи азал то имрўз ҷамъ карда, маро нигарон будаанд; Худо, ки гирифта наметавонад, писараш гирад, гуфта.

пешина
аз 391
навбатӣ