қаблӣ дар хонаводаи Шансабониҳо ба вуҷуд омад, ки он ба гурӯҳҳои низомӣ низ гузашт. Гуруҳҳои ҳарбии Сурӣ пайравии султонро тавассути хонаводаи бомиёниро дастгирӣ мекарданд, дар ҳоле, ки туркҳо Ғиёсиддини Маҳмудро, писари Султон Ғиёсиддин Муҳаммадро, ки дар ниҳоят дар Фирӯзкӯҳ пирӯз шуд, дастгирӣ карданд. Дар Ғазна қудратро фармондеҳи туркҳо Тоҷиддин Юлдуз, собиқ волии Ғӯриён, ба даст овард. Ғӯриёни охирин ба лӯхтаки Хоразмшоҳон табдил ёфтанд, то он даме, ки Хоразмшоҳ Алоуддин Муҳаммад султони охирини онҳоро дар Фирӯзкӯҳ сарнагун накард; шохаи Бомиён низ мутеъ карда шуд ва амир Юлдуз аз Ғазна ронда шуд. Ҳамин тариқ, ҳама заминҳои Ғӯриён, ба истиснои заминҳои дар шимоли Ҳиндустон буда, таҳти назорати Хоразм қарор гирифтанд.
Таъсиси давлати паҳновари Ғӯриён, ки аз минтақаи кӯҳии канорӣ буданд, дастоварди барҷастаи онҳо буд, зеро пас аз рафтан аз саҳнаи сиёсии давлати Сомониён, дар ҳар ду канори дурдастарини он (Хоразм ва Ғазна) муборизаи шадид барои соҳиб шудан ба мероси мутамаркази он оғоз ёфт. Дар марҳилаи аввал, бартарӣ дар тарафи султонҳои Ғазнавӣ буд, ки дар назди «дарвозаҳои» Ҳиндустон ҷойгир буданд ва гурӯҳҳои гуногуни ғозиён («муборизони имон»)-ро ба худ ҷалб мекарданд. Онҳо, инчунин, тавонистанд Хоразмро шомил кунанд, ки бар асари низои дохилӣ марҳилаи аввали мубориза барои ҳукмрониро дар Варорӯд ва Хуросон аз даст дод.
Қарахониён, ки маркази сиёсии онҳо берун аз Варорӯд буд (дар Ҳафтрӯд ва ҳавзаи Тарим) дар муборизаи шадид барои соҳиб шудан ба ғояи мутамаркази Сомониён нақши калидӣ надоштанд.
Ҷорӣ шудани ислом дар минтақаҳои Дашти Бузург, инчунин ҳимояи канораҳои шимолу шарқии ҷаҳони ислом ва инчунин