Фаъолияти меҳнатии одамон, ки асосан дар коллективҳои калон ё хурди кормандон муттаҳид шудаанд, идоракунӣ ва ташкили меҳнат, назорати риояи қонунгузории меҳнат ва қоидаҳои ҳифзи меҳнатро талаб мекунад. Бо сабабҳои гуногун метавонанд байни кормандон, коллективи кормандон аз як тараф ва аз тарафи дигар корфармо баҳсҳои меҳнатии инфиродӣ ё коллективӣ ба миён оянд. Бастани шартномаи меҳнатӣ метавонад бо мусоидати мақомоти шуғли аҳолӣ анҷом дода шавад.

Аз ин рӯ, дар ҷое, ки коллективҳои кормандон кор мекунанд ва ҳар кадоми онҳо бо корфармо муносибатҳои меҳнатӣ доранд, муносибатҳои гуногуни ҷамъиятӣ ба вуҷуд меоянд, ки бевосита ба муносибатҳои меҳнатӣ алоқаманданд ва ба онҳо робита доранд.

Тамоми дигар муносибатҳои бевосита ба меҳнат алоқаманд бо табиати ҳуқуқ ва ӯҳдадориҳо, тарафҳои ин муносибатҳо, асосҳои пайдоиш ва қатъи онҳо фарқ мекунанд. Ин муносибатҳо аз муносибатҳои меҳнатӣ бармеоянд ва нисбат ба онҳо, аз лиҳози замони пайдоиш, рушд ва қатъашон метавонанд қабл аз муносибатҳои меҳнатӣ бошанд ва ё онҳоро ҳамроҳӣ кунанд ва дар баъзе ҳолатҳо муносибатҳои меҳнатиро иваз намоянд.

Дар инҷо баъзе хусусиятҳои онҳоро номбар менамоем:

1. Муносибатҳо оид ба ташкил ва идоракунии меҳнат бо муносибатҳои меҳнатӣ ҳамроҳ буда, байни кормандон ва корфармо (намояндагони онҳо) ҳамзамон бо ташкили