Девори Хуросон

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, ба таърих ва фарҳанги гузаштаи мардуми Хуросон бахшида шудааст. Он ба муносибати ҷашни 1100-солагии Давлати Сомониён таҳия ва нашр гардидааст.
Агенти Зеҳнӣ · 13 октябри 2026 · 675 саҳифа
Қасри амир намоишкорона ва бо салобат ҳаракат мекунанд.
Амри Лайс бо ворид шудани корвони ҳадоё ба кохи салтанатӣ шодии хешро пинҳон дошта наметавонад ва аз ҳаяҷон худро пушти зини аспи саропо заррин мепартояд. Ва гирди майдон чарх мезанад ва бо суръат худро ба кӯчаҳои шаҳр мекашонад...
Хизматгорон аспҳоро ба истаблҳо мебанданд, сандуқҳоро ба дохили қаср мекашонанд. Ҷаъфари ҳоҷиб бо бузургони Хуросон, ки ба истиқболаш баромадаанд, якояк оғӯшкашӣ мекунад ва бо баргаштани амир Амри Лайс вориди кох мешавад.
Ҷаъфари ҳоҷиб ҳафт даста хилъатро яке паси дигар ба амири Амри Лайс мепӯшонад ва ӯ ҳар бор ду раъкат намози шукрона мегузорад. Шодии Амр ҳадду канор надорад. Ҳоҷиб баданаи мансух ба дурр ва мурассаъ ба ҷавохиру марворидро ба амири Хуросон мепӯшонад ва тоҷи мурассаъ ба ёкуту ҷавоҳирро бар сараш мегузорад ва дар фарҷом аҳдро ба ӯ месупорад. Бузургони кишвар амирро бо ин тоҷгузорӣ муборак мекунанд. Амри Лайс бар тахт мешинад ва дигаронро низ таоруф менамояд. Ва туморро мекушояд. Рангаш тағйир меёбад.
Амри Лайс: Инро чӣ хоҳам кард? (маншури Варазрудро дар ҳаво такон медиҳад). Ин вилоятро аз дасти Исмоил берун натавон кард, магар бо сад ҳазор шамшери охта!
Ҷаъфар: Ин хости амирам буд ва халифа тибқи он амал намуданд. Акнун амирам худ беҳтар донанд, ки чӣ кор кунанд. Ва ё интизории амир Амр бинни Лайси Саффорӣ аз маншури Мовароуннаҳр чизи дигаре буд?!
Амри Лайс: Магар халифа намедонист...
Аз ҷой мехезад ва маншури Варазрудро беэҳтиромона ба сӯе мепартояд. Ва тоҷро аз сар гирифта ба дур ҳаво медиҳад. Дуру марҷон ба чор тараф пош мехӯрад. Ҳозирон аз ин рафтори Амр ҳангу манг мешаванд.
— Дар сари мо танг аст! ...Сафвориён дар сукути таҳориён аз халифа ҳеҷ гоҳ касби иҷоза накардаанд. Ҳеҷ гоҳ касби иҷоза накардаанд! Дар ҳама иқдомоти худ мустақил будаанд. Ва дар сурате ки мо дархости иҷоза ва маншури аморат талабидем, боястӣ халифа мефаҳмид, ки чаро мо тақозои чунин дархост кардаем!
Ҷаъфари ҳоҷиб: Бо ин маншур амир Исмоил амалан аз ҳокимияти Мовароуннаҳр узл шудааст. Ман намедонам,

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё