Иқтисодиёти ҷаҳон

Китоби дарсӣ масъалаҳои бунёдии иқтисодиёти ҷаҳон ва робитаҳои иқтисодии байналмилалиро баррасӣ мекунад. Он барои донишҷӯёни мактабҳои олӣ таҳия шудааст.
Агенти Зеҳнӣ · 11 октябри 2026 · 785 саҳифа
Дар асоси гуфтаҳои боло мазмуни асосии ин назарияро чунин шарҳ додан мумкин аст:
-
Бо истифодаи хуби омилҳои мавҷудаи истеҳсолот дар бисёр давлатҳо, агар аз як тараф, тамоили зиёд шудани содироти мол мушоҳида шавад, пас, аз тарафи дигар, бар ивази маблағи бадастоварда ба мамлакати худ молҳое, ки бо сабаби набудани шароити истеҳсолӣ ва омилҳои лозимӣ истеҳсол намешаванд, ворид карда мешуданд. Дар баробари зиёд намудани шумораи коргарон тахминан ба 10 фоиз, ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот низ мутаносибан зиёд карда мешавад. Зиёд намудани шумораи коргарон аслан ба камшавии истеҳсоли маҳсулот (масалан, картошка) ва баландшавии нархи он оварда мерасонад. Дар натиҷа ин давлат бо сабабҳои баланд будани арзиши аслии чунин маҳсулот (картошка) ва бо дигар мамлакатҳо рақобат карда натавонистанаш маҷбур аст, дар оянда аз истеҳсоли картошка даст кашад ва барои таъмини аҳолии худ ин намуди маҳсулотро аз дигар мамлакатҳо ворид намояд.
-
Дар тиҷорати байнамилалӣ дар асоси шароитҳои мавҷуда мувофиқи тамоили баробаршавӣ мӯътадилшавии омилҳои нарх мушоҳида карда мешавад. Чунин мӯътадилшавии нарх дар ҳолате ба вуҷуд меояд, ки дар ҳар ду мамлакати ба ҳам тиҷораткунанда барои истеҳсоли як тонна маҳсулот (картошка) миқдори муайяни қувваи корӣ ва сармоя сарф карда шавад. Дар чунин ҳолат ҳар давлат дар алоҳидагӣ барои пурра таъмин намудани талаботи танҳо аҳолии худ истеҳсолотро ба роҳ монда, аз содироти он бояд даст кашад.
-
Содироти мол оҳиста-оҳиста сабабгори аз як ҷой ба ҷои дигар гузаронидани омилҳои истеҳсол мегардад. Дар ин ҳолат истифодаи омилҳои иловагӣ дар истеҳсолот бештар ба пастшавии ҳадди ақали фоиданокӣ оварда мерасонад.
Ин ҳолат дар иқтисодиёти ҷаҳон ду тамоил дорад:
а) дар мадди аввал баъд аз шинохта шудани мол дар бозори ҷаҳонӣ ҳар як мамлакати истеҳсолкунанда кӯшиш менамояд, ки омилҳои мавҷудаи кишвари худро пурра истифода бурда, ҳаҷми истеҳсол ва содироти молро зиёд намояд. Дар чунин ҳолат, агар дар мамлакати молистеҳсолкунанда арзиши аслии кулли омилҳои ба

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё