Асрори кӯлҳои шифобахш

Китоби мазкур ба асрори кӯлҳои шифобахши Тоҷикистон бахшида шудааст. Дар он оид ба гилҳои шифобахши кӯлҳо ва чашмаҳои давой маълумоти мушаххас пешниҳод мегардад.
Агенти Зеҳнӣ · 10 октябри 2026 · 93 саҳифа
БОБИ I. ОҚСУКОН – МУҶИЗАИ ШИФОБАХШ
1.1. Табиат ва гилҳои табобатӣ
Оқсукон ягона кӯли шӯри шифобахш дар вилояти Суғд буда, дар ноҳияи Ашт воқеъ гаштааст. Масофаи байни Оқсукон то маркази ноҳияи Ашт-Шайдон 22 км, то шаҳри Хуҷанд 82 км ва то обанбори Қайроққум 15 км мебошад. Оқсукон дар доманаи ба талу теппаҳо ва ҳамворӣ бадалшавандаи қаторкӯҳи Қурама, дар пастхамие, ки аз сатҳи баҳр 430 м. баландии дорад, ҷойгир шудааст. Кӯл хобиши арзӣ дошта, дарозии максималиаш то ба 13 км, паҳниаш то ба 2,0 км ва масоҳаташ ба 8,82 (баъзан ба 12) километри мураббаъ мерасад. Дар ҷанубии кӯл кӯҳи начандон баланди Суфатоғ, дар самти шимолу ғарб кӯҳи Оқбел ва ҳадди шимолу шарқии онро кӯҳи Қизилҷар меноманд, фаро гирифтаанд. Оқбелу Қизилҷар бештар аз таҳшониҳои гипсии замони неогену палеоген иборат буда, дар байнашон қабатҳои намакдор мавҷуданд (ниг. ба нақшаи кӯли Оқсукон).
Қаъри кӯли Оқсукон ҳамвори тахт буда, чуқурии об дар шарқ ба 0,7 м ва ба самти ғарб боз ҳам тунукобтар мешавад.
Иклими мавзеи Оқсукон континентии аст. Ҳарорати миёнаи июн +29 дараҷа (рӯзҳои алоҳида то +38-39 дараҷа), январ -1 дараҷа паст мефарояд, соле 200-250 мм. бориш мешавад.
Манбаи обгирии кӯл чашмаҳо, рӯдҳои мавсимӣ ва миқдори боришоте, ки бевосита дар сатҳи болоии кӯл меборад (225000 метри мукааб) иборат аст. Аз ҷанубии

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё