Подпоручик Достоевский ба адабиёт завқи беандозае дошт, аз ин рӯ тирамоҳи соли 1844 аз хизмати ҳарбӣ истеъфо дод. Фёдор мехост «азоби ҷаҳаннам» кашад ҳам бо адабиёт бимонад. Повести нахустинро навишту худро бо Пушкин ва Гогол қиёс намуд ва ба дил гуфт, ки мисли онҳо танҳо чизи дар дил будаашро рӯйи коғаз оварад ва ҳеҷ гоҳ бо фармоиши касе қалам ба даст нагирад. Нависандаи навқалам моҳи майи соли 1845 повести аввалин — «Одамони бечора»-ро, ки моҳи ноябри соли 1844 ба итмом расида буд, ба Некрасов барои чоп супурд. Таъсире, ки ин асар ба Некрасов, Григорович ва Белинский расонд, басо ҳайратангез буд. Белинский бо чунин суханон ӯро бо ин асараш шодбош гуфт: «Ба Шумо ҳақиқатнигорӣ мутааллиқ аст, чун тӯҳфа расидааст, ба истеъдоди худ арҷ гузоред, ба он вафодор монед, он гоҳ нависандаи бузурге хоҳед шуд».

Комёбие, ки насиби қиссаи «Одамони бечора» гашт, нависандаро ба офаридани асарҳои минбаъда хеле рӯҳбаланд кард. Як асарро ҳанӯз ба итмом нарасонда аз паи эҷоди дигар қиссаҳо мешуд. Мехост худ ва ҳамаро ба ҳайрат гузорад. То соли 1849, то ба зиндон афтоданаш, даҳ повест навишт ва боз чандин қиссаҳои нотамом дошт.

Аз ҳама хонданбоб повести «Ҳамсуҳбат» ба ҳисоб мерафт. Дар ин асар бори нахуст мавзӯи некӣ ва бадӣ, ки минбаъд дар осори адиб чун хати сурх ба чашм бармехӯрад, садо дод. «Ҳамсуҳбат» ду ҳиссиёт, ду нуқтаи назарро тавлид намуд. Ба он хонандаҳо, мунаққидон, адибон баҳои мухталиф медоданд. Баъди чопи асаре оид ба ҳаёти Петербург шуҳрати муаллиф ҳамчун эҷодгари қиссаҳои психологӣ дар кишвар паҳн гашт. Достоевский, ҳарчанд барои қиссаҳояш ҳақи қалами хуб мегирифт, онро зуд сарф мекард. Аз ин рӯ доимо «дар панҷаи бераҳми фақр» азоб мекашид, қарзи зиёд мегирифт. Саломатиаш ҳам беҳбудӣ мехост. Бар замми ин шаби ба 23 апрели соли 1849 Достоевский ҳабс ва ҳашт моҳ дар истеҳкоми Алексееви қалъаи Петропавловск зиндонӣ шуд. Ӯро барои иштирокаш дар