МАҒЗИ САР (МАЙНА) ВА УЗВҲОИ ДИГАР

Узви бадани одам қисми андомгон (организм) буда, як ё чанд вазифаро иҷро мекунад. Масалан, майна, дил, чашм, ҷигар, меъда, гурда, сипурз ва ғайра узвҳои асосии организми инсон мебошанд. Вобаста ба вазифа узвҳо гуногун мешаванд, чунончи, узвҳои ҳаракат, гувориш (ҳозима), нафаскашӣ, гардиши хун, ихроҷ ва ғайра.

СОХТИ МАЙНА ЧӢ ГУНА АСТ?

Майна дар косахонаи сар ҷойгир мебошад. Он аз ду нимкура, тана ва майнача иборат аст. Ҳар як нимкураи майна ба воситаи ҷӯякҳо ба қисмҳои пешонӣ, фарқи сар, пушти сар ва чакка тақсим мешавад. Майна аз пардаи берунӣ, мобайнӣ ва дарунӣ таркиб ёфтааст. Вазни мағзи сари одами калонсол 1200–1400 г мебошад. Дар пирӣ вазни майна андак кам мешавад. Мағзи сар ҳамеша дар ҳоли фаъолият аст. Ҳатто дар вақти хоб будани одам низ он кор мекунад ва неруи рафтаи организмро барқарор месозад.

ДИЛ ЧӢ ГУНА МЕТАПАД?

Дил узви асосии силсилаи гардиши хун буда, хунро дар рагҳо ҳаракат медиҳад. Дили одами калон дар 1 дақиқа 55–70 маротиба метапад ва 4,5–5 л хунро аз худ мегузаронад. Бо ҳисоби миёна дар тӯли ҳаёти одам дил тақрибан 250 млн литр хунро зери фишор равона месозад. Дил баъди ҳар 0,8 сония ва дар як рӯз тақрибан 10 ҳазор маротиба метапад. Чиро таппиши дил мегӯянд? Таппиши дил кашиш ёфтану суст гаштани мушакҳои он аст. Ҳангоми кашиш ёфтан, мушакҳо хунро тела медиҳанд, ҳангоми суст шудани онҳо ба дил хуни нав интиқол меёбад. Қариб 5000 мл хуне, ки дар рагҳои инсон ҳаракат дорад, тақрибан дар як дақиқа пурра давр мезанад.