Девори Хуросон

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, ба таърих ва фарҳанги гузаштаи мардуми Хуросон бахшида шудааст. Он ба муносибати ҷашни 1100-солагии Давлати Сомониён таҳия ва нашр гардидааст.
Агенти Зеҳнӣ · 13 октябри 2026 · 675 саҳифа
Аҳли маҷлис бо тааҷҷуб, ки дар андешаи амир ихтилол афтодааст, ба ҳамдигар менигаранд.
Амир Исмоил: Амирам, моҳ исфандормӯз аст, рӯзи хур аст, ки аввали гуҳанбори дуюм бошад ва охири он “рӯзи дайбамеҳр” аст, ки “мадюшомгоҳ” ном дорад.
Амир Наср бо чашмони аз иллати дард фурӯрафта ба бенур ба ӯ менигарад ва лабханд мезанад.
Амир Наср: Чӣ фарқ дорад. Ба сақфи мунаққаш менигарад ва дар худ фурӯ меравад ва ба касеву чизе дигар эътибор намедиҳад. Гӯё хоб мебинад. “Аз тахт ба зер меояд”.
Амир Наср: Ҷомаи сафеди маро биёред. Хуррамрӯз аст. Аспи сафеди маро тайёр кунед, ба посбону сарбозон гӯед, ки шоҳ имрӯз ба ишон эҳтиёҷ надорад.
Либоси ҳарири сафедашро ба тан мекунад, аз қаср бадар меравад. Барф меборад. Ҳама ҷо сафед шудааст. Бар аспи сафедаш мешинад ва тани танҳо аз шаҳр бадар меравад ва сари баландие бар дашт аз асп фуруд меояд. Он ҷо ҷодари сафеде афрошта, фаршҳои сафед густурдаанд. Ӯ бо мӯю рӯю либоси сафед бар фарши сафед мешинад. Ва фориғболона ба атроф назар меафканад. Дашт пур аз мардумон мешавад. Онҳоро ба сӯи хеш фаро мехонад. Ва ҳар кас, ки миёни ишон ниёзманд буд, ки бо подшоҳ сухан бигӯяд, хоҳ гадо бошад, ё доро, ва шариф бошад ё паст, бидуни ҳеҷ ҳоҷату дарбоне ба назди шоҳ меояд. Ва бидуни ҳеҷ монее бо ӯ гуфтугӯ мекунад.
Амир Наср: Ман имрӯз монандӣ яке аз шумо ҳастам. Ва ман бо шумо бародар ҳастам, зеро шавад ва қивоми иморати он ҳам ба подшоҳ аст ва на подшоҳро аз раият гурезе аст ва на раиятро аз подшоҳ. Ва чун ҳақиқати амр чунин шуд, пас ман, ки подшоҳ ҳастам, бо шумо, барзагорон, бародар хоҳам буд. Ва монандӣ ду бародари меҳрубон хоҳам буд, ба хусус ки бародарони меҳрубон Хушангу Викарт чунин буданд, Насру Исмоил чунин буданд... Шумо чаро ба ман бовар намекунед? Ман фақат ҳамин рӯз... бо шумо бародарам, бародарам...фақат ҳамин рӯз... Хоҳиш мекунам, эй бародарон, эй деҳқонон, эй аҳли диёр аз ман дур нашавед...
Онҳо андаруни дашти сафед нопадид мешаванд. Ӯ аз ҷои хеш ба талаби ишон аз рӯйи фарш мехезад. Дашт сабз шудааст, дарахтон гул кардаанд ва барф ба ҳар тараф мепошад.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё