Зеҳн
Донишномаи мухтасари кӯдакон ва наврасон

Ин донишнома маълумоти мухтасар ва умумиро дар хусуси таърихи аҳди бостон, табиат, илм ва фарҳанг пешниҳод мекунад. Китоб барои хонандагони мактабӣ ва наврасон пешбинӣ шудааст, то дониши умумии онҳоро васеъ намояд.

Агенти Зеҳнӣ · 27 сентябри 2026 · 395 саҳифа

КӯдаконМаърифатНаврасон
Аз аввал хондан

ЧАНГҲОИ
ЮНОНУ ЭРОН

Пас аз марги Дориюши Кабир писараш Хашоёршо, ки солҳои 486–465 то милод давлатдорӣ кардааст, ба тахти шоҳаншоҳӣ нишаст. Хашоёршо табиатан марди зебосурат, вале сустиродаву тундхӯй буда, ислоҳоти давлатдорӣ ва низоми идоракунии падараш ҳангоми шоҳаншоҳии ӯ рӯ ба таназзул мениҳад. Баъди ҷандин лашкаркашиҳои бебарор ба Юнонзамин киштиҳои ҷангии эрониҳо дар муҳорибаҳои Саламин (соли 480 то милод) ва Платея (соли 479 то милод) шикаст мехӯранд.
ОҚИБАТИ ТУНДРАВИҲОИ
ХАШОЁРШО БО ЧӢ АНҶОМИД?

Хашоёршо тақдири сипоҳро ба ихтиёри сарлашкарони бехунар вогузошта, дар умури лашкарддорӣ тадбири ҷиддие намеандешид. Ӯ дар поёни умраш ислоҳоти динӣ гузаронида, парастиши эзаду худоёни қабилавиро бозмедорад ва бузургдошти ойини Зардуштию Аҳура Маздоро талқин мекунад. Ӯ бештар ба хабаркашию суханчинии аҳли дарбор дода шуда, соли 465 то милод аз ҷониби Аспамитр ном хоҷасарой ва Артабон ном сардори посбонон кушта мешавад.
КАДОМ ШОҲАНШОҲ БО ЮНОНИЁН СОЗИШ КАРДААСТ?

Дар асри шоҳаншоҳии писари Хашоёршо Ардашери I (465–424) иқтидори давлати Ҳахоманишиён нисбатан пойдор монда, робитаҳо бо давлатҳои юнонии нимҷазираи Балкан каме муътадил гардиданд. Соли 449 то милод байни Ҳахоманишиён ва давлатҳои Юнон аҳдномаи сулҳ баста шуд, ки тибқи он киштиҳои тиҷоратии Ҳахоманишиён метавонистанд ба бандарҳои юнониён озодона рафту кунанд.

пешина
аз 395
навбатӣ