НАВҲАИ ҶОМАИ ШАҲӢ
(қисса)

Субҳ аз суфаи баланди масҷиди деҳ на бонги азон, овози гиря омад. Мардуми бедор миёни ҳавлию хона, рӯйи долон, раҳгузорон хаёле аз қадамзанӣ бозмондаву ранг бохта, дардмандону маҷрӯҳонеро пеши рӯ дошта, ки аз фанду фулуки зиндагӣ сусту фулуст нолишашонро дар байни пахта ба гардан халта, пойини кӯча аз паси ҷӯҷа, пушт-пушти пода аз ҳар ҷода мешуниданд. Ва марду зан ҳадаха сӯйи масҷид мешитофтанд, ки субҳи солеҳон — ҳамон шабу рӯз тобути аскарбачаҳо бисёр меомад! — боз чӣ воқеаи ваҳшатзо бархоста?

Чун пардаи субҳ дарид, мардум мӯйгарро шинохт: холаи Шарифамоҳ! Занҳои ғамгусор даст ба кифти ӯ ниҳода, оромиш мехостанд. Кадбонуи деҳ — момаи Суман дар бараш кӯдаквор мегирист. Мулло Сулаймон мӯйгариро дар ду олам гунаҳ шуморида, аз китобҳои динӣ андарз мехондаш. Аммо ҷои сӯхтаро ку гӯши шунаво? На, қодир набуд дарди вазнини ба аъзои вуҷудаш воридро сари мӯ фурӯ бигзоридан. Азодории одамонро як навъ муттаҳид мекунад. Чорагару дарбадар, раҳгузару нағмагар, ҳаракӣву аспакӣ дар як дам омаданд. Сахтпаймонанди мардуми деҳи Дилии Бозор. Шарифамоҳи сияҳпӯшу камрӯзӣ аз Худоии азза ва ҷалла раҳму шафқат металабид, ки бачаашро дар ҳифзи амонати хеш нигаҳ дорад.

— Бачаҷонӣ, бачаҷонӣ... зеби хона, тоҷи сарам, бачаҷонӣ! Э Худоии ҷон, пӯшоки сияҳам пӯшондӣ, рӯям сиёҳ кардӣ. О, Убайдуллоҳи зеби ҳавлии очае...

Дар овози сияҳпӯш хурду калон ба масҷид раҳ месипаранд. Кӯдакон ба садои мӯйгар ҳавас доштанд. Ваҳшатзада буд атроф, раҳнамо надошт, вале чароғ дошт, камнур бо рӯғани загир месӯхт дар мелоки ҳавозаи ангур. Ба масҷиди нав ҳанӯз сими барқ накашида буданд. Саҳни он як ниҳоли тутӣ ширинона сабз мегашт. Мӯйсафедон баъди намоз, шабҳангом мегуфтанд қиссаҳои